Σάββατο, 30 Δεκεμβρίου 2017

Η χαμένη οκταετία : οι αδιέξοδοι δρόμοι της καταστροφής

Η χαμένη οκταετία : οι αδιέξοδοι δρόμοι της καταστροφής 
Του Καλλίνικου Νικολακόπουλου * 31/12/2017

To τρίτο μνημονιακό πρόγραμμα, που επιβλήθηκε από τους ‘δανειστές’ με τη συναίνεση της προδοτικής ελληνικής κυβέρνησης, μεταθέτει στο μέλλον ότι θα έπρεπε να προηγείται, ανάγοντας τις συνέπειες ως αιτίες και υποβαθμίζοντας τις πραγματικές αιτίες της ελληνικής κρίσης και καταστροφής σε απλές συνέπειες. Οι μόνιμες παθογένειες της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας, δεν στάθηκαν εμπόδιο για την πραγματοποίηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης, επιτρέποντας τη διαιώνιση και αναπαραγωγή τους. Αυτές όμως μεγεθύνθηκαν, λαμβάνοντας πελώριες και μη ελέγξιμες διαστάσεις, λόγω των μνημονιακών πολιτικών που καθήλωσαν την ελληνική οικονομία σε έντονα αρνητικούς ρυθμούς. Η ‘θεραπευτική αγωγή’, από το 2010 ως και σήμερα, ήταν όχι μόνο ανώφελη αλλά και πολύ χειρότερη από την αρχική αρρώστια.
Κλασικό παράδειγμα μνημονιακής επιβολής, είναι η πρόταξη επίλυσης του ασφαλιστικού-συνταξιοδοτικού, που τίθεται ως προϋπόθεση της επιστροφής της Ελλάδας στην ανάπτυξη, της αξιολόγησης και της απαραίτητης επίλυσης του προβλήματος του ελληνικού δημόσιου χρέους. Η τωρινή κρίση του ασφαλιστικού-συνταξιοδοτικού δεν είναι βέβαια αιτία, αλλά προφανής συνέπεια της διεθνούς, ευρωπαϊκής και ελληνικής κρίσης και του υφεσιακού αέναου κύκλου που έχουν επιβάλει οι μνημονιακές πολιτικές. Η συρρίκνωση των συνταξιοδοτικών δαπανών και συντάξεων και η ‘εξυγίανση’ των συνταξιοδοτικών ταμείων, όχι μόνο δεν θα επιφέρουν την επιστροφή της οικονομικής ανάπτυξης, αλλά θα καταφέρουν να θέσουν την οικονομία σε έναν μόνιμο αέναο υφεσιακό κύκλο, χωρίς δυνατότητα επιστροφής. Οποιαδήποτε προσαρμογή πραγματοποιείται σε υφεσιακές συνθήκες, δυσχεραίνει, παρατείνει ή και ματαιώνει την οικονομική ανάκαμψη. Οι συνταξιοδοτικές μεταρρυθμίσεις που έχουν επιτύχει παγκόσμια, πχ Σουηδία, Νορβηγία κλπ, έχουν πραγματοποιηθεί σταδιακά με χρονικό βάθος και όχι εξ απήνης, λαμβάνοντας ταυτόχρονα μέριμνα για τη διατήρηση των αναπτυξιακών ρυθμών και την αποφυγή της οικονομικής επιβράδυνσης. 
Στην Ελλάδα, με ακραία αυθαίρετο και ατεκμηρίωτο τρόπο, η προσαρμογή του ασφαλιστικού τίθεται ως αναγκαία προϋπόθεση της ανάκαμψης, ενώ ισχύει το ακριβώς αντίθετο που συνιστά ότι η ανάκαμψη είναι η απαραίτητη προϋπόθεση της επίλυσης και εξυγίανσης του ασφαλιστικού. Δεν ισχύει βέβαια η ψευδεπίγραφη ‘θεωρία’, ότι δήθεν η τωρινή γενιά μετακυλά το κόστος των συνταξιοδοτικών παροχών στις επόμενες. Είναι αυτονόητο, ότι κάθε γενιά μεταθέτει το κόστος στην επόμενη κι αυτή στη μεθεπόμενη κι αυτό συμβαίνει στο διηνεκές και μόνο η οριστική διακοπή και το τέλος της αναπτυξιακής πορείας, μπορεί να ματαιώσει κάτι τέτοιο. Η ‘τακτοποίηση’ του ασφαλιστικού που προωθείται από τη νεο-μνημονιακή κυβέρνηση, για την ικανοποίηση των όρων των ‘δανειστών’, μειώνει την κρατική συμμετοχή στο ασφαλιστικό κόστος αυξάνοντας τις εισφορές ως αντιστάθμισμα και περικόπτει τις συντάξεις με περιορισμό της εθνικής δαπάνης. Όταν σήμερα οι συντάξεις συμμετέχουν κατά περίπου 50% στην εσωτερική ζήτηση, κάθε επιπλέον περικοπή τους σηματοδοτεί, εκτός του ανθρωπιστικού-κοινωνικού προβλήματος, την επιπλέον μείωση του δαπανώμενου συνολικού εισοδήματος στην ελληνική εσωτερική αγορά και οικονομία. Το λογικό αποτέλεσμα τέτοιων παρεμβάσεων, είναι η καταβαράθρωση της οικονομίας, με λειτουργία της σε κατώτερα επίπεδα, και όχι η σταθεροποίησή της. Με αυτές τις ‘εξυγιαντικές’ παρεμβάσεις, από το 2010 μέχρι σήμερα, συνταξιοδοτήθηκαν χιλιάδες εργαζόμενοι μειώνοντας φοβερά την εργασιακή απασχόληση, εκτινάσσοντας τον αριθμό των ετήσια αποσυρόμενων από περίπου 50.000 άτομα σε περίπου 120.000 άτομα.
Οι συνολικά απασχολούμενοι έχουν μειωθεί δραματικά κατά περίπου 25%, ως αποτέλεσμα των επιλογών της ακραίας λιτότητας, έχοντας ως συνέπεια την αντίστοιχη μείωση των εισφορών στα συνταξιοδοτικά ταμεία. Το ελληνικό κράτος με το εγκληματικό PSI το 2012, διέγραψε μονομερώς περίπου 17 δις ευρώ αποθεματικών των ταμείων που ήταν τοποθετημένα σε τίτλους του ελληνικού δημοσίου, δίνοντάς τους τη χαριστική βολή. Ταυτόχρονα, από τη δεκαετία του 1950, το ελληνικό κράτος καθιστούσε υποχρεωτική την άτοκη τοποθέτηση των αποθεματικών τους στην Τράπεζα της Ελλάδας, καθιστώντας τα με αυτό τον τρόπο αναγκαστικό άτοκο χρηματοδότη του. Όταν μειώνεται η συνολική συνταξιοδοτική δαπάνη, δεν πλήττονται μόνο οι συνταξιούχοι αλλά συνολικά η ελληνική οικονομία. Αν το ελληνικό κράτος δεν διέγραφε μονομερών τα αποθεματικά των ταμείων το 2012, το ασφαλιστικό θα ήταν βιώσιμο για κάποιες δεκαετίες. Το μνημονιακό πρόγραμμα όχι μόνο δεν οδηγεί σε ανάκαμψη ή σταθεροποίηση, αλλά διαιωνίζει εμβαθύνοντας την ύφεση, έχοντας ως συνέπεια την μη διαχειρισιμότητα του ασφαλιστικού και όλων των άλλων προβλημάτων. Η σημερινή κυβέρνηση το γνωρίζει πολύ καλά, από την εποχή που ήταν στην αντιπολίτευση, ενώ σήμερα προσποιείται ότι το αγνοεί. Η εκλογική νίκη της τον Σεπτέμβριο του 2015,  επιτεύχθηκε λόγω της υπόσχεσης για εκπόνηση ‘παράλληλου προγράμματος’ αντιστάθμισης των υφεσιακών συνεπειών των μνημονιακών δεσμεύσεων και όχι λόγω της επαγγελίας πιστής εφαρμογής τους. Μέχρι και σήμερα δεν έχει εφαρμόσει κανένα ‘παράλληλο πρόγραμμα’, αλλά έχει αποδειχθεί ότι είναι ο επιμελέστερος μαθητής στην εφαρμογή των μνημονιακών προγραμμάτων, υποσχόμενη φανταστική επιστροφή σε κάποια υποτιθέμενη ‘κανονικότητα’.   
Κατ’ επανάληψη ο τωρινός πρωθυπουργός έχει διακηρύξει ότι η Ελλάδα θα ‘καταπλήξει’ τον κόσμο, ότι θα προσέλθει σωρεία ξένων επενδυτών γιατί βαδίζει στον ορθό δρόμο, μετά την ‘επιτυχή’ ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών και την απορρόφηση των διαρθρωτικών ευρωπαϊκών κονδυλίων. Παρά όμως την πραγματοποίηση της ανακεφαλαιοποίησης, σε βάρος της ελληνικής οικονομίας, οι τράπεζες όχι μόνο δεν χρηματοδοτούν επιχειρήσεις αλλά βρίσκονται στα όρια της χρεοκοπίας, κινούμενες μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας. Επίσης, παρά την επιτυχή απορρόφηση  των προγραμμάτων ΕΣΠΑ, το κράτος περικόπτοντας εισοδήματα και δαπάνες, είτε δημόσιες είτε ιδιωτικές, και επιβάλλοντας τεράστιες αυξήσεις φόρων και εισφορών, εξουδετερώνει κάθε θετική επίπτωσή τους στη λειτουργία της οικονομίας. Εφόσον η οικονομία συρρικνώνεται διαρκώς, παρά την επιβράβευση των ‘δανειστών’, όχι μόνο δεν προσελκύει και πείθει υποψήφιους επενδυτές, αλλά τους απωθεί περαιτέρω. Υπό αυτές τις συνθήκες, τυχόν επαναφορά της Ελλάδας σε αναπτυξιακή τροχιά, θα συνιστούσε πρωτοφανές κατόρθωμα παγκόσμιας πρωτοτυπίας, προξενώντας παγκόσμια κατάπληξη. Είναι καταφανής ο εμπαιγμός, ότι με αυτή την αδιέξοδη πορεία η Ελλάδα μπορεί να φθάσει οπουδήποτε αλλού πέρα από τον μαρασμό και της καταστροφή της. Οι όποιες πρόσθετες θυσίες, τις οποίες η κυβέρνηση καλεί τους πολίτες να πράξουν, δεν οδηγούν σε καμμιά ‘κανονικότητα’ κι απλά την οδηγούν να απωλέσει τα όποια κοινωνικά ερείσματα της έχουν απομείνει. Η κοινωνική αφασία και κατάθλιψη έχουν εγκατασταθεί στη θέση των ρητορειών της ‘μεγάλης ανατροπής’, αφού ο κόσμος της εργασίας δεν έλαβε μέρος σε κανένα ‘πάρτυ’ και του αμφισβητείται και το στοιχειώδες δικαίωμα για ζωή.
Η διαχείριση της ελληνικής κρίσης από το 2010 μέχρι και σήμερα, βασίζεται σε λανθασμένη διάγνωση και εφαρμόζεται μια νεοφιλελεύθερη δηλητηριώδης συνταγή που αντί να τη βγάζει από την κρίση, την βυθίζει συνεχώς και περισσότερο σε αυτή. Οι κυβερνήσεις αλλάζουν, μέσα στην τελευταία οκταετία, αλλά η κατάσταση της Ελλάδας επιδεινώνεται συνεχώς, εφόσον η νεοφιλελεύθερη συνταγή παραμένει αναλλοίωτη. Η πολιτική της ακραίας λιτότητας απομυζά τεράστιους πόρους από το εσωτερικό της υπερχρεωμένης χώρας, κατευθύνοντας τους στην εξυπηρέτηση των ‘δανειστών, διαιωνίζοντας έναν ‘καταραμένο κύκλο’ και καθηλώνοντάς την σε συνθήκες ασφυξίας. Σε όλες τις αντίστοιχες περιπτώσεις υπερχρεωμένων χωρών ή πολιτειών, οι περικοπές δαπανών και εισοδημάτων δεν υπερέβησαν το 15% και αποκαταστάθηκαν μετά την πάροδο τριετίας, για να μην ανασταλεί η αναγκαία ανάπτυξη δημιουργώντας πρόσθετο εισόδημα για την εξυπηρέτηση του χρέους και τη μη συρρίκνωση της οικονομίας. Στην Ελλάδα συνέβη το άκρως αντίθετο, σε ευθεία σύγκρουση με οποιαδήποτε οικονομική θεωρία και ιστορική εμπειρία, καθιστώντας ανέφικτη τη σταθεροποίηση της οικονομίας και την επαναφορά σε αναπτυξιακή τροχιά, για να καταστεί το δημόσιο χρέος διαχειρίσιμο και εξυπηρετήσιμο, μετά την ονομαστική διαγραφή-απομείωση μεγάλου μέρους του.
  Στην  Ελλάδα επίσης, η βοήθεια που παρέχεται στις ελληνικές τράπεζες από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (European Stability Mechanism- ESM) προστίθεται στο ελληνικό δημόσιο χρέος, ενώ αυτό δεν συμβαίνει στις άλλες χώρες της ευρωζώνης (πχ Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία κλπ). Αν υπήρχε αντίστοιχος διαχωρισμός των τραπεζικών χρεών από το δημόσιο χρέος στην Ελλάδα, το ελληνικό δημόσιο χρέος δεν θα ανερχόταν σε ποσοστό περίπου 180-185% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) αλλά θα περιοριζόταν στο 95-100%. Οι τράπεζες αφού ‘απορρόφησαν’ κάθε ρευστότητα από το κράτος για τη σταθεροποίησή τους, το κατηγόρησαν ως ‘σπάταλο και διεφθαρμένο, παραλείποντας όμως να αναφέρουν ότι αποδέκτες και ωφεληθείσες αυτής της ‘σπατάλης και διαφθοράς’ ήταν οι ίδιες. Η πρώτη βέβαια τραπεζική ‘διάσωση’ πραγματοποιήθηκε το 2009, πριν από την εφαρμογή των μνημονιακών προγραμμάτων. Αν και μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί τέσσερις τραπεζικές ανακεφαλαιοποιήσεις, αξίας αρκετών δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ, μέχρι και σήμερα η υποθετική σταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος και των τεσσάρων συστημικών τραπεζών, δεν ήταν επωφελής για την ελληνική οικονομία στο παραμικρό.
Παρότι η τραπεζική ανακεφαλαιοποίηση θεωρήθηκε ‘επιτυχής’, οι τράπεζες έχουν σταματήσει ουσιαστικά τη χρηματοδότηση της οικονομίας, είτε αφορά την καταναλωτική δαπάνη των νοικοκυριών είτε κεφάλαια κίνησης των επιχειρήσεων, επικαλούμενες τον υπαρκτό κίνδυνο χρηματοδότησης σε συνθήκες ουσιαστικής οικονομικής χρεοκοπίας. Όμως, αν η ελληνική οικονομία βρίσκεται σήμερα σε συνθήκες ουσιαστικής χρεοκοπίας, αυτό οφείλεται στην απομύζηση τεράστιας ποσότητας ρευστότητας που υφίσταται, με αιτιολογία τη σταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος. Οι ανακεφαλαιοποιήσεις δεν πραγματοποιούνται μόνο με ελληνικό χρήμα, που αφαιρείται από την ανεπαρκή ρευστότητα της αγοράς, αλλά και με ευρωπαϊκό που προστίθεται στο δημόσιο χρέος επιβαρύνοντάς το διαρκώς, έχοντας ως συνέπεια αυτό να διογκώνεται ως ποσοστό του ΑΕΠ, που συρρικνώνεται, παρότι σε απόλυτα μεγέθη ελάχιστα έχει αυξηθεί. Η προτεραιότητα που έχει δοθεί στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, είτε με ελληνικό είτε με ευρωπαϊκό χρήμα, ουσιαστικά επιβαρύνει διπλά την ελληνική οικονομία, στερώντας της ρευστότητα και διογκώνοντας το δημόσιο χρέος. Οι τιμητές, επικαλούμενοι τις μόνιμες ελληνικές παθογένειες του παρελθόντος, αποκρύπτουν και συγκαλύπτουν τις τωρινές, από τις οποίες μόνοι ωφελημένοι είναι οι ίδιοι. Τα ‘παπαγαλάκια’ των ΜΜΕ, διαιωνίζοντας τη διάδοση της άρχουσας ιδεολογίας, έχουν δημιουργήσει ως ενόχους εκατοντάδες χιλιάδες θύματά τους που αυτομαστιγώνονται. 
Η κυρίαρχη αστική ιδεολογία, έχει δημιουργήσει ένα υποκριτικό αφήγημα υπερκαταναλωτισμού για την οκταετία πριν από την έναρξη της ελληνικής κρίσης, ενοχοποιώντας τους εργαζόμενους και τα νοικοκυριά και συγκαλύπτοντας παράλληλα τον καταλυτικό ρόλο των τραπεζών και των διαπλεκόμενων κεφαλαίων στο ‘μεγάλο φαγοπότι’. Στη διάρκεια όμως της οκταετίας 2001-2008, με ετήσια μέση καταγραμμένη ανάπτυξη 4,2%, οι πραγματικές αποδφοχές των εργαζομένων αυξήθηκαν με μέσο ετήσιο ρυθμό 1,75%, όταν τα κέρδη του κεφαλαίου αυξάνονταν κατά μέσο όρο με 8%. Η συνολική εθνική κατανάλωση μειώθηκε από 63% σε 60% του ΑΕΠ και οι κεφαλαιουχικές δαπάνες εκτοξεύθηκαν από 19,8% του ΑΕΠ το 2000 σε 26% το 2008. Η Ελλάδα αναδείχθηκε πρωταθλήτρια στη ευρωζώνη σε υπερεπενδύσεις, με ρυθμό 3,5 φορές μεγαλύτερο από τον αντίστοιχο μέσο όρο της ευρωζώνης. Στην οκταετία πριν την εκδήλωση της κρίσης, η Ελλάδα όχι μόνο δεν υπήρξε θύμα κάποιου υποτιθέμενου υπερκαταναλωτισμού, αλλά αντίθετα έπεσε θύμα της άγριας αρπακτικής κεφαλαιοποίησης και βούτηξε απότομα στο κενό με την εκδήλωση της αμερικάνικης κρίσης των subprimes και της επακόλουθης παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης το φθινόπωρο του 2008.
Η ένταξη της Ελλάδας στην ευρωζώνη και η υιοθέτηση του ευρώ, δημιούργησε συνθήκες ενός νέου ‘Eldorado’ για τα επιθετικά και διαπλεκόμενα κεφάλαια, προσελκύοντας υπερβολικό όγκο ‘επενδύσεων’, όπως όλες οι χώρες του ευρωζωνικού ‘νότου’-περιφέρειας, εξαιτίας του χαμηλότερου εργασιακού κόστους και της γειτονίας με τις αγορές του ευρωζωνικού ‘βορρά’-κέντρου. Με το ξέσπασμα της κρίσης του 2008, διαψεύσθηκαν οικτρά οι προσδοκίες των επιθετικών επενδυτών και όχι τόσο αυτές των καταναλωτών. Η στρεβλή και ανορθόδοξη νεοφιλελεύθερη δόμηση του ευρώ, που επέτρεψε στη γερμανική διαχείριση της κρίσης να διασώζει τις γαλλογερμανικές τράπεζες επιρρίπτοντας το κόστος αποκλειστικά στις οφειλέτριες χώρες του ευρωπαϊκού ‘νότου’-περιφέρειας, μαζί με τη διεθνή κρίση, φέρουν την αποκλειστική ευθύνη. Η ευρωζώνη εξέρχεται αποδυναμωμένη και με μειωμένη αξιοπιστία από την κρίση του 2008, με συνολική μείωση των επενδύσεων στο εσωτερικό της  12%. Οι ιθύνοντες της ευρωζώνης έσπρωξαν την ελληνική οικονομία στην άβυσσο, κατορθώνοντας μέχρι και σήμερα να επιρρίπτουν την ευθύνη και το κόστος της κρίσης στα θύματά τους και ταυτόχρονα να αυτοαπαλάσσονται από κάθε δυνητική συνέπεια. Η άρχουσα ιδεολογία, όντας κυρίαρχη αλλά και λειτουργική, υιοθετείται και εσωτερικεύεται από τα ίδια τα θύματά της που παραδίνονται έρμαια και ανυπεράσπιστα στις ενοχοποιητικές μυθοπλασίες της.
                   

* Οικονομολόγος (πτυχιούχος οικονομικών επιστημών, 2ετές μεταπτυχιακό διοίκησης επιχειρήσεων στην τραπεζική/χρηματοοικονομική, 2ετές μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στα οικονομικά και διοίκηση μονάδων υγείας) – Αναλυτής Πληροφοριακών Συστημάτων (2ετές μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στα πληροφοριακά συστήματα), email : nikokal02@yahoo.gr,  website : www.kallinikosnikolakopoulos. blοgspot.com    

Τρίτη, 26 Δεκεμβρίου 2017

Μνημονιακό φάρμακο ή νεοφιλελεύθερη βαριά ασθένεια?

Μνημονιακό φάρμακο ή νεοφιλελεύθερη βαριά ασθένεια?
του Καλλίνικου Νικολακόπουλου* 26/12/2017 

Ο εθελόδουλος μνημονιακός διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας (ΤτΕ) Γιάννης Στουρνάρας, έχει επανειλημμένα δικαιώσει τους δανειστές ενοχοποιώντας την Ελλάδα. Κατά την άποψή του, τα μνημόνια 1, 2 και 3, που έχουν επιβληθεί στην Ελλάδα την τελευταία επταετία από τους ευρωπαίους ‘εταίρους’, δεν είναι υπεύθυνα για τη φοβερή και αέναη κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας από το 2010 μέχρι και τώρα, ούτε για τη σημερινή μη ορατή στο άμεσο μέλλον σταθεροποίηση και ανάκαμψή της. Διατείνεται ότι τα επιβληθέντα μνημόνια και οι ακολουθούμενες μνημονιακές πολιτικές δεν ήταν ποτέ μέρος του προβλήματος, αλλά αποτελούν μέρος της λύσης του. Με την ίδια συλλογιστική, επιμένει ότι η πολιτική που έχει συρρικνώσει την οικονομία ήταν ‘δυσάρεστη’, αλλά ‘απαραίτητη’ για τη θεραπεία των παθογενειών που είχαν συσσωρευθεί από τις προηγούμενες ελληνικές κυβερνήσεις, αλλά και από την ελληνική κοινωνία που επέμενε να συντηρεί με δανεικά ένα βιοτικό επίπεδο που ήταν υπέρτερο των δυνάμεών της. Ο ίδιος θεωρεί ότι για την ελληνική κρίση δεν είναι υπεύθυνες οι ελληνικές τράπεζες, γιατί δεν την πυροδότησαν, αλλά ευθύνεται το δημοσιονομικό αδιέξοδο που οδήγησε σε πτώση όλη την ελληνική οικονομία, πλήττοντας τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και τις τράπεζες.
Η αυθαίρετη ερμηνεία του δημιουργεί με αφάνταστη ευκολία ενόχους και θύματα, που τιμωρούνται για ατασθαλίες στις οποίες δεν συμμετείχαν ποτέ και δεν γνώριζαν ούτε εξ αποστάσεως. Το 2013 ακόμη και ο τότε διευθυντής μελετών του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) Ολιβιέ Μπλανσάρ, απέδωσε σε γνωστή έκθεσή του τη βαθειά ύφεση της ελληνικής οικονομίας στην υποεκτίμηση των υφεσιακών επιπτώσεων από τα σκληρότατα μέτρα ακραίας λιτότητας των μνημονίων και όχι τόσο στην υπερχρέωσή της. Τα αντίστοιχα μνημονιακά προγράμματα που εφαρμόσθηκαν στις Ιρλανδία, Πορτογαλία και Κύπρο, δεν έφθασαν ποτέ την ακραία σκληρότητα, εκδικητικότητα και βιαιότητα των ελληνικών. Ενώ στην Ελλάδα οι επιβληθείσες περικοπές μισθών και συντάξεων άγγιξαν το 50%, σε αυτές τις χώρες δεν ξεπέρασαν το 10-15%. Η ελληνική ύφεση παραμένει μέχρι και τώρα βαθύτερη και η ανεργία η υψηλότερη στην ευρωζώνη κι αυτό δεν οφείλεται στο αρχικό ύψος του χρέους, αλλά στην αναποτελεσματικότατη κακοδιαχείρισή του από τα τρία μνημόνια και με την αδιαμφισβήτητη συνέργεια των ελληνικών κυβερνήσεων.
Μετά από υπερεπταετή εφαρμογή των μνημονιακών νεοφιλελεύθερων προγραμμάτων στην Ελλάδα, το ελληνικό δημόσιο χρέος όχι μόνο δεν μειώθηκε αλλά αντίθετα διογκώθηκε περισσότερο, είτε ως ποσοστό του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) είτε και ως απόλυτο μέγεθος. Ταυτόχρονα, οι μνημονιακές περικοπές εισοδημάτων και δημόσιων δαπανών και οι φοροαφαιμάξεις, εξακολουθούν να απομυζούν τη ρευστότητα κίνησης στην ελληνική αγορά, με αναπόφευκτη συνέπεια την αέναα αυτοτροφοδοτούμενη κατάσταση της οικονομίας σε καθοδικό φαύλο κύκλο. Η άποψη ότι δήθεν αιτία της ελληνικής ύφεσης είναι η άρνηση και καθυστέρηση υλοποίησης των ‘αναγκαίων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων’, αμφισβητείται ακόμη και από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), που κατατάσσει την Ελλάδα στην πρώτη θέση υλοποίησης των ‘διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων’ μεταξύ των 34 χωρών-μελών του. Βέβαια και ο ΟΟΣΑ και ο Στουρνάρας, παραλείπουν να αναφέρουν ότι η εφαρμογή νεοφιλελεύθερων ‘μεταρρυθμίσεων’ σε υφεσιακό πλαίσιο θα μεγεθύνει και αυξήσει το υφεσιακό αποτέλεσμα και αυτό ερμηνεύει γιατί ενώ η Ελλάδα είναι πρώτη στην Ευρώπη στην εφαρμογή ‘μεταρρυθμίσεων’, παραμένει τελευταία στην οικονομική ανάκαμψη. Η Ελλάδα είναι υπόλογη όχι για την μη πραγματοποίηση των ‘μεταρρυθμίσεων’, αλλά για την επιμονή της στην υλοποίησή τους σε έντονα υφεσιακό πλαίσιο με διαρκώς αρνητικά αποτελέσματα. Η μετατροπή του δημοσιονομικού ελλείμματος σε πλεόνασμα, στο χρονικό διάστημα της τελευταίας επταετίας, δεν οφείλεται στην αύξηση των δημοσίων εσόδων, παρά τις σαρωτικές φορολεηλασίες, αλλά στην άγρια περικοπή των δημόσιων δαπανών και ιδιαίτερα των κοινωνικών, είτε μισθών και συντάξεων του δημοσίου είτε δαπανών εκπαίδευσης και υγείας, που η περικοπή τους συνολικά υπερέβη το 30%. Οι κοινωνικές δαπάνες λειτουργούν παγκόσμια ως αυτόματοι σταθεροποιητικοί μηχανισμοί που η αύξησή τους περιορίζει την επέκταση της κρίσης και δεν ενοχοποιούνται, όπως συμβαίνει στην Ελλάδα, για τη δήθεν πρόκληση και μεγέθυνσή της.
Ο ισχυρισμός ότι οι ελληνικές τράπεζες δεν ευθύνονται για την κρίση, ούτε την έχουν προκαλέσει και ούτε την οξύνουν, αλλά αποτελούν κι αυτές θύματά της, είναι τουλάχιστον αστείος γιατί το 45% περίπου του δημόσιου ελληνικού χρέους αποτελεί ευρωπαϊκό χρήμα που χρεώθηκε μεν στους έλληνες φορολογούμενους, αλλά τελικός αποδέκτης του ήταν οι τράπεζες. Αν στην Ελλάδα εφαρμοσθεί η αρχή του διαχωρισμού του τραπεζικού χρέους από το δημόσιο, όπως σε άλλες χώρες, τότε αυτό δεν θα ήταν περίπου 185% του ΑΕΠ, αλλά μόνο 95%. Αυτό το κρατικό χρήμα που ‘διασώζει’ τις τράπεζες αφαιρείται από την οικονομία, από την εποχή που υπουργός οικονομίας ήταν το 2009 ο Γιώργος Αλογοσκούφης, με διαδοχικές ‘ανακεφαλαιοποιήσεις’ συρρικνώνοντας την ήδη ανεπαρκή ρευστότητά της. Στις τρείς ‘ανακεφαλαιοποήσεις’, που ακολούθησαν αυτή του 2009, εκτός του ευρωπαϊκού χρήματος που χρεώνεται στους έλληνες φορολογούμενους, συμμετέχει και ελληνικό χρήμα που προέρχεται είτε από το δημόσιο είτε από τους ιδιώτες για αγορά νέων μετοχών. Το τοποθετούμενο χρήμα στις νέες τραπεζικές μετοχές αφαιρείται από την ελληνική αγορά, επιφέροντας περαιτέρω συρρίκνωση στην ανεπαρκή ρευστότητα κίνησης της ελληνικής οικονομίας. Η προβληθείσα άποψη ότι οποιαδήποτε ενίσχυση του χρηματοπιστωτικού συστήματος σταθεροποιεί την ελληνική οικονομία, είναι φαιδρή και αστεία γιατί οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί δεν χορηγούν το προσφερθέν σε αυτούς χρήμα για χρηματοδότηση οικονομιών και επιχειρήσεων, με επιχείρημα τη δικαιολογία ότι βρίσκονται στα όρια της πτώχευσης.
Οι ελληνικές επιχειρήσεις βρίσκονται σήμερα σε τροχιά χρεοκοπίας και αυτό οφείλεται στο ‘στέγνωμα’ της αγοράς, λόγω της διαρκούς διοχέτευσης της όποιας ρευστότητας προς τις τράπεζες. Η διαρκής αυτοτροφοδοτούμενη πτωτική πορεία, αποδεικνύει ότι οι τράπεζες είναι ο θύτης και όχι το θύμα της ελληνικής οικονομίας. Ενώ η ελληνική οικονομία πνέει τα λοίσθια, οι τράπεζες έχουν θωρακισμένους τους ισολογισμούς τους και με τις πρόσθετες εγγυήσεις του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος. Η σταθερότητα της οικονομίας δεν εξαρτάται από αυτή των τραπεζών, αλλά η σταθερότητα των τραπεζών εξαρτάται από τη σταθερότητα της οικονομίας και η συνέχιση της απομύζησής της ρευστότητας υπέρ των τραπεζών, θα προκαλέσει και τη δική τους δυσλειτουργία. Η ελληνική ‘ιδιαιτερότητα’ δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά είναι μέρος της διεθνούς αστάθειας. Οι αιτίες της γενικής πτώσης οφείλονται άμεσα στις δυσοίωνες προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας και ιδιαίτερα της ευρωπαϊκής, που παρασύρει και τις υπόλοιπες εθνικές οικονομίες. Το ευρωπαϊκό αδιέξοδο προκαλεί αρνητικές επιπτώσεις και σε μακρινές περιοχές της γης, όπως η Κίνα, η Βραζιλία κλπ.   
Αρκετοί ευρωπαίοι ‘αναλυτές’ αποδίδουν τη διεθνή κρίση στη μεταδοτικότητα της ελληνικής κρίσης, θεωρώντας ότι αυτή πυροδοτεί την ευρωπαϊκή κρίση και κατ’ επέκταση την παγκόσμια. Περιοδικά αναζωπυρώνονται σενάρια αποβολής της Ελλάδας από την ευρωζώνη, για να επακολουθήσει σωρεία διαβεβαιώσεων ευρωπαίων ‘ιθυνόντων’ ότι δεν πρόκειται να συμβεί τέτοιο ενδεχόμενο με οποιοδήποτε τίμημα και δεν θα επιτρέψουν την αποβολή της Ελλάδας από την ευρωζώνη και την κατάρρευσή της με οποιονδήποτε τρόπο. Παραμένει όμως αδιαμφισβήτητο γεγονός, η μη διαχειρισιμότητα και βιωσιμότητα του ελληνικού δημόσιου χρέους  και της ελληνικής οικονομίας, που διαρκώς επιδεινώνεται από τα μνημονιακά μέτρα, αντί να θεραπεύεται και σταθεροποιείται. Οι πραγματικές αιτίες της σωρευτικής αστάθειας στην Ελλάδα, όχι μόνο δεν αντιμετωπίζονται ουσιαστικά αλλά αγνοούνται, με συνέπεια το κόστος της ελληνικής ‘διάσωσης’ να αυξάνεται συνεχώς υπερβαίνοντας κάθε προηγούμενο.
Το ελληνικό δημόσιο χρέος θεωρείται διεθνώς, ακόμη και ‘επίσημα’ από το ΔΝΤ, ως μη διαχειρίσιμο και βιώσιμο. Κανένα δημόσιο χρέος όμως δεν μπορεί να εξυπηρετείται, όταν το κόστος δανεισμού ξεπερνά τους ρυθμούς ανάπτυξης της οικονομίας. Αν και το κόστος του ελληνικού δανεισμού έχει κατέλθει στα επίπεδα του 1,5-2%, αυτό δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί με αρνητικούς και μηδενικούς ρυθμούς ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας. Αν η Ελλάδα εγκαταλείψει την ένταξη της σε μνημόνιο τον Αύγουστο του 2018, όπως διατείνονται κυβερνητικοί ‘αξιωματούχοι’, φιλοδοξώντας να αντλήσει δανειακά χρήματα από τις διεθνείς ‘αγορές’, αυτό συνεπάγεται την εκτίναξη του κόστους δανεισμού σε τετραπλάσια και πενταπλάσια επίπεδα, γιατί με τα σημερινά δεδομένα το επιτόκιο του 2% θα αντικατασταθεί με επιτόκια 8% ή και 10% και το χρέος θα αποβεί ακόμη περισσότερο μη εξυπηρετήσιμο. Ο μόνος τρόπος να μπορέσει αυτό να επιτευχθεί, είναι ο ρυθμός της ελληνικής ανάπτυξης να ανέλθει σε επίπεδα μεγαλύτερα του επιτοκίου του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους, απορροφώντας μικρότερο μέρος του ΑΕΠ από ότι μέχρι τώρα.
Η οποιαδήποτε ψευδεπίγραφη διακήρυξη για μελλοντική έξοδο από τα μνημόνια, εκ μέρους της τωρινής ελληνικής κυβέρνησης, χωρίς την ευρωπαϊκή ‘στήριξη’ με την εξασφάλιση ‘προληπτικής πιστωτικής γραμμής’ έναντι των πιέσεων των χρηματαγορών, και ο κομπασμός για ‘ισχυρή οικονομία’, όταν αυτή βρίσκεται στα όρια της επιβίωσης κινούμενη μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας, είναι λόγια του αέρα για εύπεπτη κατανάλωση. Η ευρωζώνη καλύπτει δήθεν ελληνικές αδυναμίες, για τις οποίες όμως ευθύνεται πολύ περισσότερο από την Ελλάδα, συνεχίζοντας να προτάσσει τη διαρκή ακραία λιτότητα και το στράγγισμα της ρευστότητας, με προσχηματική δογματική δικαιολογία τη ‘διαρθρωτική εξυγίανση’. Η ‘αλληλεγγύη’ στην Ελλάδα αποτελεί υπέρβαση των ευρωπαϊκών συνθηκών, που απαγορεύουν ρητά οποιαδήποτε παρόμοια αλληλεγγύη, με πρόσχημα το άθλιο γερμανικής έμπνευσης επιχείρημα ότι όποια αλληλεγγύη σε ‘ασθενή’ χώρα έχει αρνητικές συνέπειες, ενθαρρύνοντας τις ‘σπάταλες και αμαρτωλές’ συνήθειες. Η ενεργοποίηση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) πρόσθετου προγράμματος ‘διάσωσης’ για την Ελλάδα, όχι μόνο δεν επιβεβαιώνει κανένα θρίαμβο των ευρωπαϊκών θεσμών αλλά τουναντίον υποδηλώνει τη βαθύτατη αποτυχία τους, αφού τέτοιου είδους αποφάσεις έχουν καθαρά εξω-συμβατικά χαρακτηριστικά υπερβαίνοντας τις ιδρυτικές ευρωζωνικές συνθήκες με τη λήψη ‘ανορθόδοξων’ πρωτοβουλιών.  Η ‘διάσωση’ της Ελλάδας με ‘εξω-συμβατικά’ μέσα, αποδεικνύει τον νοσηρό χαρακτήρα των ευρωζωνικών συνθηκών που επιβάλλουν τη μονόπλευρη ακραία λιτότητα, χωρίς αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών, τη μαζική ανεργία και την κοινωνική αποσάθρωση ως ‘θεραπευτική αγωγή’, με υποθετική αιτιολόγηση την εξυγίανση και αναμόρφωσή τους. Ουσιαστική αιτία της ευρωπαϊκής κρίσης, είναι οι νοσογόνες και εμμονικές ευρωζωνικές δεσμευτικές συμφωνίες και η λαθεμένη ευρωπαϊκή συνταγή και όχι η επικαλούμενη ελληνική ‘αφροσύνη’.
                                                                                         
* Οικονομολόγος (πτυχιούχος οικονομικών επιστημών, 2ετές μεταπτυχιακό διοίκησης επιχειρήσεων στην τραπεζική/χρηματοοικονομική, 2ετές μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στα οικονομικά και διοίκηση μονάδων υγείας) – Αναλυτής Πληροφοριακών Συστημάτων (2ετές μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στα πληροφοριακά συστήματα), email : nikokal02@yahoo.gr,    website :    www.kallinikosnikolakopoulos. blοgspot.com    

                                                

Σάββατο, 9 Δεκεμβρίου 2017

Ποσοτική χαλάρωση- Όψεις της αντιφατικής λειτουργίας του ευρώ

Ποσοτική χαλάρωση- Όψεις της αντιφατικής λειτουργίας του ευρώ
Του Καλλίνικου Νικολακόπουλου* 9/12/2017

Η δύσκολη κατάσταση που βιώνουν οι λαοί των χωρών της ευρωζώνης, δεν οφείλεται στη δήθεν πίεση που αυτή υφίσταται  από τον υφεσιακό ανταγωνισμό με άλλες περιοχές της γης. Αντίθετα η Ευρώπη, όντας η μεγαλύτερη αγορά παγκόσμια, λειτουργώντας σαν μια ‘μαύρη τρύπα’ παρασύρει στην περιδίνηση τις υπόλοιπες περιοχές του κόσμου. Οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία, η Κίνα κλπ, επιταχύνουν τους οικονομικούς ρυθμούς τους χρησιμοποιώντας κάθε δυνατό μέσο, ενώ η Ευρωζώνη αντίθετα εφαρμόζει ακραία λιτότητα, περικόπτοντας εισοδήματα και δημόσιες δαπάνες. Έτσι, αποσπά εξωτερικά πλεονάσματα, που δεν τα ανακυκλώνει, σε βάρος του υπόλοιπου κόσμου, αφού τα επιτευχθέντα πλεονάσματα μιας περιοχής σημαίνουν αυτόματα ελλείμματα ρευστότητας για τις άλλες περιοχές.
Η Ευρωζώνη και κυρίως η Γερμανία επιτυγχάνουν εντυπωσιακά εξωτερικά πλεονάσματα, αξιοποιώντας την επέκταση δαπανών των άλλων με ταυτόχρονες περικοπές των δικών τους. Κατά το 2016, το γερμανικό εξωτερικό πλεόνασμα ξεπέρασε τα 320 δις δολάρια, ίσο με το 8,9% του ΑΕΠ (Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν) της, που επιτυγχάνεται κατά το 1/3 από συναλλαγές με τις χώρες της Ευρωζώνης και κατά 2/3 από συναλλαγές με τον υπόλοιπο κόσμο. Τα γερμανικά πλεονάσματα, εκτός της επίτευξής τους σε βάρος του υπόλοιπου κόσμου, επιτυγχάνονται επίσης από την πραγματοποίηση διμερών συναλλαγών με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης, οι οποίες υφίστανται τις συνέπειές τους. Η επίτευξη εξωτερικών πλεονασμάτων από τη Γερμανία, σημαίνει τη συνεχή απομύζηση της ρευστότητας των εταίρων της.
Σύμφωνα με τον Keynes, οποιαδήποτε ανισορροπία στα εξωτερικά εθνικά ισοζύγια, δημιουργεί αστάθεια στις διεθνείς συναλλαγές. Συνεπώς, τη διεθνή ευστάθεια βλάπτουν όχι μόνο τα ελλείμματα, αλλά εξίσου και περισσότερο τα πλεονάσματα που αφαιμάσσουν τη διεθνή ρευστότητα.  Οι πλεονασματικές χώρες έχουν τεράστια ευθύνη, αφού οφείλουν να αποκαταστήσουν τη διεθνή αποσταθεροποίηση, που προκάλεσαν οι πολιτικές τους, ανακυκλώνοντας τα πλεονάσματά τους στις χώρες από όπου τα απέσπασαν. Όμως η Γερμανία, απορρίπτει οποιαδήποτε ιδέα ανακύκλωσής τους, ακόμη και στη χώρα της, ικανοποιούμενη από την πραγματοποίησή τους με αυξανόμενο ρυθμό στο όνομα της διατήρησης της υψηλής διεθνούς ανταγωνιστικότητάς της. Οι γερμανικές επενδύσεις στο εξωτερικό δεν ξεπερνούν το 1,5% του ΑΕΠ της, δηλαδή μόνο 17% περίπου των  εξωτερικών πλεονασμάτων της. Δεν πραγματοποιείται ανακύκλωση των πλεονασμάτων ούτε στο εσωτερικό της, αφού οι επενδύσεις και ο σχηματισμός κεφαλαίου στο εσωτερικό της Γερμανίας, συρρικνώνονται συνεχώς και έχουν φθάσει στο 16% του ΑΕΠ της, από 24,5% το 2000,  έναντι 18% του ευρωζωνικού ΑΕΠ που είναι ο μέσος όρος του συνόλου των χωρών της Ευρωζώνης.
Η Γερμανία με τα τεράστια πλεονάσματα, σε βάρος των εταίρων της, δεν ανακυκλώνει τη ρευστότητα που αποσπά, συμβάλλοντας στην αποσταθεροποίηση και των εταίρων της αλλά και της Ευρωζώνης. Η ΕΚΤ (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) ακολουθεί από το 2012 μια εκδοχή της πολιτικής της λεγόμενης ‘ποσοτικής χαλάρωσης’, ακολουθώντας εν μέρει την επιλογή της FED (Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ), για να αποφύγει τον κίνδυνο της μειούμενης ρευστότητας στις ευρωπαϊκές οικονομίες, διασφαλίζοντας την αναγκαία πολύτιμη ρευστότητα κίνησης με εξαιρετικά χαμηλό ή και μηδενικό κόστος χρήματος. Αν και η Γερμανία αποδοκιμάζει έντονα και παντοιοτρόπως την ακολουθούμενη νομισματική πολιτική της ΕΚΤ, είναι η κύρια ωφελημένη χώρα γιατί οι πιστώσεις χαμηλού κόστους της ΕΚΤ κατανέμονται μεταξύ των χωρών-μελών όχι σύμφωνα με τις πραγματικές ανάγκες τους, αλλά αναλογικά σύμφωνα με το ποσοστό συμμετοχής τους στα ίδια κεφάλαιά της. Έτσι, οι ανταγωνιστικές και πλεονασματικές χώρες μοιράζονται τη μερίδα του λέοντος, ενώ οι ελλειμματικές, που βρίσκονται σε κατεπείγουσα ανάγκη, ‘απολαμβάνουν’ τα ψίχουλα που μένουν στο τραπέζι.
Η Ελλάδα έχει παραμείνει εκτός της εφαρμογής των μέτρων ποσοτικής χαλάρωσης, με προσχηματική ‘αιτιολόγηση’ την υπερχρέωσή της και την ουσιαστική μη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους της. Δηλαδή, οι χώρες που έχουν κατεπείγουσες ανάγκες, αποκλείονται από την  εφαρμογή του προγράμματος της ΕΚΤ, εξαιτίας του μεγέθους των αναγκών τους.  Σε ποιόν άραγε χρησιμεύει η ποσοτική χαλάρωση, εξασφαλίζοντας πρόσθετη ρευστότητα σε χώρες που δεν τη χρειάζονται ουσιαστικά και ταυτόχρονα δεν χορηγείται σε όσες τη χρειάζονται πραγματικά; Η Γερμανία έχει ήδη χρηματοδοτηθεί τη χρονική περίοδο 2012-2015, μέσω  του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης, με περισσότερα από 30,5 δις ευρώ, εμφανίζοντας ένα ετήσιο δημοσιονομικό πλεόνασμα περίπου 18,5 δις ευρώ. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η ΕΚΤ δεν προμηθεύει με ρευστότητα τις χώρες που τους είναι απαραίτητη, αλλά αυτές που ουσιαστικά τους είναι περιττή και δεν λειτουργεί ως ‘δανειστής ύστατης καταφυγής’ στην Ευρωζώνη, όπως οποιαδήποτε κεντρική τράπεζα παγκόσμια. Ουσιαστικά λειτουργεί ως απλή εμπορική τράπεζα, που υπακούει τυφλά στις εκτός ελέγχου κινήσεις των ‘αγορών’, μη ελέγχοντας τις για να προστατεύσει τις χώρες-μέλη και παραδίδεται άνευ όρων στις επιθυμίες τους, χορηγώντας υπερβάλλουσα ρευστότητα σε όσες χώρες έχουν ήδη πλεονάζουσα, ενώ αρνείται τη χορήγηση ρευστότητας σε όσες χώρες την έχουν άμεση ανάγκη. 
Η κυρίαρχη γερμανική αντίληψη για την Ευρώπη, θεωρεί ότι η Ευρωζώνη και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πρέπει και δεν μπορούν να λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύνολο, αλλά ως ένα άθροισμα ισορροπημένων και ισχυρών χωρών σε εθνικό επίπεδο και ανταγωνιστικών σε διεθνές. Σύμφωνα με αυτή την αντίληψη, οι σταθεροποιητικές μεταβιβάσεις πόρων μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών πρέπει να απαγορεύονται, ακόμη και στην περίπτωση στήριξης χωρών που βρίσκονται σε δυσχερέστατη θέση, γιατί τυχόν πραγματοποίησή τους θα έβλαπτε την απαραίτητη δημοσιονομική πειθαρχία κάθε κράτους-μέλους. Με αυτή τη συλλογιστική ένα κοινό νόμισμα, όπως το ευρώ, είναι περιττό γιατί η ύπαρξη και λειτουργία του, χωρίς αλληλεγγύη μεταξύ των χωρών, μοιραία οδηγεί σε διεύρυνση των μεταξύ τους αποκλίσεων και όχι σε συγκλίσεις. Ο αποκλεισμός της αλληλεγγύης ανάμεσα στους ‘κερδισμένους’ και τους ‘χαμένους’, σημαίνει ότι το ευρώ οδηγεί σε επιταχυνόμενη πολυδιάσπαση, και όχι σε ενοποίηση, των ευρωπαϊκών χωρών. Η ακραία λιτότητα που επιβάλλει στους εταίρους της η Γερμανία από το 2010 έως τώρα, διασώζει την ίδια οικονομικά αλλά δυσχεραίνει τη συνολική λειτουργία της Ευρωζώνης, οξύνοντας-μεγεθύνοντας τις αποκλίσεις μεταξύ των χωρών-μελών.
Ο απολογισμός της γερμανικής Ευρώπης, συνοψίζεται στην υπερδιόγκωση των αποθηκευμένων πλεονασμάτων της Γερμανίας με ταυτόχρονη επιδεινούμενη ύφεση των εταίρων της. Το χρονικό διάστημα 2010-2016 το ευρώ, με την μέχρι τώρα λειτουργία του, είναι ένας παράγοντας που προωθεί την πρόσθετη αποσταθεροποίηση της Ευρωζώνης. Η πιθανή διάλυση της κοινής νομισματικής περιοχής της Ευρωζώνης, εξαιτίας των σαρωτικών συνεπειών της ακραίας λιτότητας σε περίοδο έντονης ύφεσης, συνεπάγεται ότι ο μεγαλύτερος χαμένος θα είναι η ίδια η Γερμανία, που έως σήμερα είναι η κύρια ωφελημένη από τη λειτουργία της.


* Οικονομολόγος (πτυχιούχος οικονομικών επιστημών, 2ετές μεταπτυχιακό διοίκησης επιχειρήσεων στην τραπεζική/χρηματοοικονομική, 2ετές μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στα οικονομικά και διοίκηση μονάδων υγείας) – Αναλυτής Πληροφοριακών Συστημάτων (2ετές μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στα πληροφοριακά συστήματα), μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Ερευνών Κοινωνικής και Οικονομικής Πολιτικής,  email : nikokal02@yahoo.gr,    website :   www.kallinikosnikolakopoulos. blοgspot.com     

Τετάρτη, 15 Νοεμβρίου 2017

Ο κόσμος των offshore κέντρων βρίσκεται σχεδόν παντού (εφημεριδα των συντακτων 15/11/2017)

Ο κόσμος των offshore κέντρων βρίσκεται σχεδόν παντού


Τα εξωτικά μέρη όπου φιλοξενούνται οι περίφημες offshore (εξωχώριες/υπεράκτιες) εταιρείες, αποτελούν το απόλυτο μέσο φορολογικής απόδρασης για τις νεοφιλελεύθερες ελίτ των πλούσιων και ισχυρών παγκόσμια. Στην Ελλάδα, αλλά και παγκόσμια, οι πλούσιοι, που αποτελούν περίπου το 10% του πληθυσμού με τα υψηλότερα εισοδήματα, χάρη σε αυτές, αποφεύγουν την καταβολή οποιουδήποτε φόρου.
Υπάρχουν άνω των 60 φορολογικών παραδείσων παγκόσμια, έχοντας έδρα σε εξωτικά νησιά όπως Βερμούδες, Νησιά Κέϊμαν, Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι κλπ. Οι σημαντικότεροι όμως βρίσκονται στα κέντρα των ισχυρότερων χωρών, όπως το Μανχάταν της Νέας Υόρκης και το Σίτυ του Λονδίνου ή η Ελβετία και το Λουξεμβούργο (που πρωτοστάτησε στην παραδειγματική τιμωρία της Κύπρου, που του υπέκλεψε μέρος της αφορολόγητης ‘πελατείας’ του).
Οι φορολογικοί παράδεισοι τοποθετούνται στο επίκεντρο της παγκόσμιας οικονομίας, γιατί το μεγαλύτερο ποσοστό των παγκόσμιων οικονομικών συναλλαγών διεξάγονται μέσω αυτών. Αυτοί έχουν διαδραματίσει κεντρικό ρόλο σε οποιοδήποτε σημαντικό οικονομικό γεγονός, μεγάλο οικονομικό σκάνδαλο και παγκόσμια οικονομική κρίση τις τελευταίες δεκαετίες, με αποκορύφωμα την τελευταία παγκόσμια ύφεση που προκλήθηκε από την κατάρρευση των subprimes στις ΗΠΑ το 2007-8.
Είναι απόλυτα συνδεδεμένοι με την οικονομική λειτουργία του παγκοσμιοποιημένου απορρυθμισμένου νεοφιφιλελεύθερου χρηματιστικού καπιταλισμού, αν και χρονολογούνται περίπου από το 1950.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Γάλλου οικονομολόγου Γκαμπριέλ Ζουκμάν, υπολογίσθηκε ότι 4,8 τρις. ευρώ, περίπου 8% του παγκόσμιου ΑΕΠ, είναι κρυμμένα σε έξι φορολογικούς παραδείσους, μη συνυπολογίζοντας ασφάλειες, πολυτελή σκάφη, σαλέ, πολύτιμα έργα τέχνης, που θα το εκτόξευαν στο 11% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Το ποσό, σε δις ευρώ, κατανέμεται στους έξι φορολογικούς παραδείσους: Ελβετία 1.800, Σιγκαπούρη 750, Χονγκ Κονγκ 750, Λουξεμβούργο 500, Μπαχάμες 500, Νησιά Κέϊμαν 500. Το 80% των χρημάτων, που βρίσκονται στο εξωτερικό, δεν έχει δηλωθεί ποτέ στην εφορία, κάτι που προκαλεί μία αιμορραγία 120 δις ευρώ ετήσια για τα κράτη από τα οποία φεύγουν τα χρήματα, με στοιχεία της ελβετικής Credit Suisse.
Οι πρόσφατες αποκαλύψεις των Panama Papers και Paradise Papers, έφεραν στο φως δραστηριότητες πολιτικών, μεγιστάνων και επιχειρηματιών παγκόσμια, αν και ένα ελάχιστο τμήμα των αρχείων έχουν αποκωδικοποιηθεί και δοθεί στη δημοσιότητα. Η πλήρης δημοσιοποίησή τους θα εμπλέξει αρκετές χιλιάδες πολιτικούς, επιχειρηματίες, καλλιτέχνες κλπ παγκόσμια.
Συνήθως πρόκειται για χρήματα από μίζες, πωλήσεις όπλων και ναρκωτικών και γενικότερα για ‘βρόμικο’ χρήμα που κρύβεται σε φορολογικούς παραδείσους. Ο κόσμος των offshore κέντρων βρίσκεται σχεδόν παντού δίπλα μας, παρακάμπτοντας τα φορολογικά, ρυθμιστικά και νομικά συστήματα άλλων χωρών. Ποσοστό άνω του 50% των παγκόσμιων εμπορικών συναλλαγών, σύμφωνα με ομολογία του προηγούμενου διευθυντή του ΔΝΤ Ντομινίκ Στρος-Καν, διενεργείται μέσω των φορολογικών καταφυγίων, ενώ ποσοστό άνω του 50% των τραπεζικών στοιχείων ενεργητικού και του 1/3 των άμεσων ξένων επενδύσεων, από μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις, διεξάγεται μέσω αυτών.
Ακόμη περίπου το 85% των διεθνών τραπεζικών εργασιών, της έκδοσης ομολόγων και του διεθνούς δανεισμού, πραγματοποιείται στη λεγόμενη Ευρωαγορά, μια ουσιαστικά υπεράκτια ζώνη χωρίς εθνικότητα. Το 2010 το ΔΝΤ, εκτιμούσε τη συνολική αξία των στοιχείων ενεργητικού των μικρών μόνο νησιωτικών χρηματοπιστωτικών κέντρων σε περίπου 18 τρισεκατομμύρια δολάρια, περίπου 1/3 του τότε παγκόσμιου ΑΕΠ, αν και το ποσό ήταν μάλλον υποεκτίμηση του πραγματικά ισχύοντος. Το 2008 το Γενικό Λογιστήριο του Kράτους των ΗΠΑ, δημοσιοποίησε ότι 83 από τις 100 μεγαλύτερες επιχειρήσεις των ΗΠΑ είχαν δημιουργήσει θυγατρικές εταιρείες σε φορολογικά καταφύγια. Το 2009 έρευνα του Δικτύου Φορολογικής Δικαιοσύνης της Μεγάλης Βρετανίας (ένας ανεξάρτητος οργανισμός που δημιουργήθηκε από το Βρετανικό Κοινοβούλιο το 2003 ασχολούμενο με την ανάλυση και έρευνα στον τομέα της φορολογίας και των ρυθμιστικών κανόνων της χώρας), διαπίστωσε ότι 99 από τις 100 μεγαλύτερες ευρωπαϊκές εταιρείες χρησιμοποιούσαν θυγατρικές offshore εταιρείες, με μεγαλύτερους χρήστες τις χρηματοπιστωτικές-τραπεζικές εταιρείες.
Δεν υπάρχει κοινά αποδεκτός ορισμός της έννοιας του φορολογικού καταφυγίου, γιατί αυτά τα ‘εξωτικά’ μέρη δεν προσφέρουν μόνο αποφυγή φορολογίας, αλλά και εχεμύθεια, αποφυγή χρηματοπιστωτικών ρυθμίσεων και αγνόηση των ισχυόντων νόμων και ρυθμιστικών κανόνων άλλων επικρατειών.
Ένας γενικότερος ορισμός της έννοιας του φορολογικού καταφυγίου, προσδιορίζεται ‘ως ένας τόπος που επιδιώκει να προσελκύσει δραστηριότητες προσφέροντας πολιτικά σταθερές διευκολύνσεις, με σκοπό να βοηθήσει φυσικά/νομικά πρόσωπα να παρακάμψουν νόμους, ρυθμιστικούς κανόνες και κανονισμούς που ισχύουν σε άλλες επικράτειες’. Στην πράξη οι φορολογικοί παράδεισοι, μέσω της λειτουργίας offshore εταιρειών στο έδαφος τους, προσφέρουν διόδους διαφυγής από τις φορολογικές κλπ υποχρεώσεις, τη χρηματοπιστωτική ρύθμιση, το ποινικό/κληρονομικό δίκαιο κλπ που υπάρχουν στις χώρες προέλευσης και δράσης αυτών των εταιρειών και αυτός βέβαια είναι ο σκοπός ύπαρξης και δραστηριότητάς τους. Το σύστημα δραστηριοποίησης των offshore εταιρειών δεν είναι τελικά μια γραφική εξαίρεση της παγκόσμιας οικονομίας, αλλά ο κανόνας και το επίκεντρο λειτουργίας της.
Έχει διαπιστωθεί ότι αυτά τα μέρη παρέχουν εχεμύθεια, αρνούμενα να συνεργασθούν με άλλες επικράτειες, για την ανταλλαγή οποιωνδήποτε οικονομικών κλπ πληροφοριών. Εξάλλου παγκόσμια υπάρχει και η έννοια της ‘επικράτειας εχεμύθειας’, εναλλακτικά αναφερόμενης και προσδιορίζοντας την έννοια του φορολογικού παραδείσου/καταφυγίου. Αυτές οι χώρες/περιοχές, διαχωρίζουν συστηματικά τις τοπικές οικονομίες τους από τις προσφερόμενες διευκολύνσεις, προκειμένου να προστατευθούν από τα δικά τους offshore ‘κόλπα’. Ένα υπεράκτιο κέντρο είναι ουσιαστικά ζώνη διαφυγής από κάπου αλλού, ενώ οι υπεράκτιες υπηρεσίες προσφέρονται στους μη μόνιμους κατοίκους του, προσελκύοντας χρήμα με κίνητρο την πολύ χαμηλή ή και μηδενική φορολογία, νόμιμα ή παράνομα. Ένα τέτοιο φορολογικό καταφύγιο μπορεί να παρέχει μηδενικό φορολογικό συντελεστή στους μη μόνιμους κατοίκους, αλλά φορολογεί κανονικά τους μόνιμους
κατοίκους του. Σε τέτοια μέρη, ο τομέας των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών είναι τεράστιος, συγκρινόμενος με το μέγεθος της εγχώριας οικονομίας, ενώ το ΔΝΤ χρησιμοποίησε αυτό το κριτήριο για να καταγγείλει το 2007 τη Βρετανία ως υπεράκτιο κέντρο. Έτσι, το εγχώριο πολιτικό τους σύστημα καθίσταται δέσμιο και εξαρτώμενο από τα συμφέροντα του τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και των κάθε λογής εγκληματικών οικονομικών δραστηριοτήτων.
Οι φορολογικοί παράδεισοι δικαιολογούν τη λειτουργία και δράση τους, ισχυριζόμενοι ότι αποτελούν χρήσιμα εργαλεία αποφυγής του προβλήματος της διπλής φορολόγησης και εξομάλυνσης της ροής των επενδύσεων, αποσιωπώντας την ύπαρξη νόμιμων τρόπων αποφυγής της διπλής φορολόγησης και διασφάλισης της κατεύθυνσης των επενδυτικών ροών σε ορθές και απαραίτητες επιλογές, ουσιαστικά διασφαλίζοντας τη διπλή μη φορολόγηση κερδοσκοπικών και εγκληματικών κεφαλαίων. Υπάρχουν σε ισχύ άνω των 2.500 φορολογικών συνθηκών, σε ένα εκτενές παγκόσμιο συναλλακτικό και επενδυτικό σύστημα.
Οι κανόνες, τα υποδείγματα και πρότυπα του κλάδου, καθορίζονται από τον ΟΟΣΑ, που είναι μία λέσχη των πλουσιότερων παγκόσμια χωρών, και τον ΟΗΕ όπου η φωνή των φτωχότερων-αναπτυσσόμενων χωρών μπορεί να αντιπροσωπευθεί. Τελικά ο ΟΟΣΑ υπερισχύει, προσπαθώντας να διασφαλίσει την υπερίσχυση και επικράτηση των δικών του μοντέλων συνθήκης, μεροληπτώντας υπέρ των πλούσιων και σε βάρος των φτωχότερων-αναπτυσσόμενων χωρών.

* Οικονομολόγος (πτυχιούχος οικονομικών επιστημών)

Τρίτη, 14 Νοεμβρίου 2017

Offshore εταιρείες και φορολογικοί παράδεισοι παγκόσμια

Offshore εταιρείες και φορολογικοί παράδεισοι παγκόσμια 

του Καλλίνικου Κ. Νικολακόπουλου* 12/11/2017

Τα εξωτικά μέρη όπου φιλοξενούνται οι περίφημες offshore (εξωχώριες/ υπεράκτιες) εταιρείες, αποτελούν το απόλυτο μέσο φορολογικής απόδρασης για τις νεοφιλελεύθερες ελίτ των πλούσιων και ισχυρών παγκόσμια. Στην Ελλάδα, αλλά και παγκόσμια, οι πλούσιοι, που αποτελούν περίπου το 10%  του πληθυσμού με τα υψηλότερα εισοδήματα, χάρη σε αυτές, αποφεύγουν την καταβολή οποιουδήποτε φόρου. Υπάρχουν άνω των 60 φορολογικών παραδείσων παγκόσμια, έχοντας έδρα σε εξωτικά νησιά όπως Βερμούδες, Νησιά Κέϊμαν, Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι κλπ. Οι σημαντικότεροι όμως βρίσκονται στα κέντρα των ισχυρότερων χωρών, όπως το Μανχάταν της Νέας Υόρκης και το Σίτυ του Λονδίνου ή η Ελβετία και το Λουξεμβούργο (που πρωτοστάτησε στην παραδειγματική τιμωρία της Κύπρου, που του υπέκλεψε μέρος της αφορολόγητης ‘πελατείας’ του).
Οι φορολογικοί παράδεισοι τοποθετούνται στο επίκεντρο της παγκόσμιας οικονομίας, γιατί το μεγαλύτερο ποσοστό των παγκόσμιων οικονομικών συναλλαγών διεξάγονται μέσω αυτών. Αυτοί έχουν διαδραματίσει κεντρικό ρόλο σε οποιοδήποτε σημαντικό οικονομικό γεγονός, μεγάλο οικονομικό σκάνδαλο και παγκόσμια οικονομική κρίση τις τελευταίες δεκαετίες, με αποκορύφωμα την τελευταία παγκόσμια ύφεση που προκλήθηκε από την κατάρρευση των subprimes στις ΗΠΑ το 2007-8. Είναι απόλυτα συνδεδεμένοι με την οικονομική λειτουργία του παγκοσμιοποιημένου απορρυθμισμένου νεοφιφιλελεύθερου χρηματιστικού καπιταλισμού, αν και χρονολογούνται περίπου από το 1950.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Γάλλου οικονομολόγου Γκαμπριέλ Ζουκμάν, υπολογίσθηκε ότι 4,8 τρις. ευρώ, περίπου 8% του παγκόσμιου ΑΕΠ, είναι κρυμμένα σε έξι φορολογικούς παραδείσους, μη συνυπολογίζοντας ασφάλειες, πολυτελή σκάφη, σαλέ, πολύτιμα έργα τέχνης, που θα το  εκτόξευαν στο 11% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Το ποσό, σε δις ευρώ, κατανέμεται στους έξι φορολογικούς παραδείσους: Ελβετία 1.800, Σιγκαπούρη 750, Χονγκ Κονγκ 750, Λουξεμβούργο 500, Μπαχάμες 500, Νησιά Κέϊμαν 500. Το 80% των χρημάτων, που βρίσκονται στο εξωτερικό, δεν έχει δηλωθεί ποτέ στην εφορία, κάτι που προκαλεί μία αιμορραγία 120 δις ευρώ ετήσια για τα κράτη από τα οποία φεύγουν τα χρήματα, με στοιχεία της ελβετικής Credit Suisse.
Οι πρόσφατες αποκαλύψεις των Panama Papers και Paradise Papers, έφεραν στο φως δραστηριότητες πολιτικών, μεγιστάνων και επιχειρηματιών παγκόσμια, αν και ένα ελάχιστο τμήμα των αρχείων   έχουν αποκωδικοποιηθεί και δοθεί στη δημοσιότητα. Η πλήρης δημοσιοποίησή τους θα εμπλέξει  αρκετές χιλιάδες πολιτικούς, επιχειρηματίες, καλλιτέχνες κλπ παγκόσμια. Συνήθως πρόκειται για χρήματα από μίζες, πωλήσεις όπλων και ναρκωτικών και γενικότερα για ‘βρόμικο’ χρήμα που κρύβεται σε φορολογικούς παραδείσους. Ο κόσμος των offshore κέντρων βρίσκεται σχεδόν παντού δίπλα μας, παρακάμπτοντας  τα φορολογικά, ρυθμιστικά και νομικά συστήματα άλλων χωρών.  Ποσοστό άνω του 50% των παγκόσμιων εμπορικών συναλλαγών, σύμφωνα με ομολογία του προηγούμενου διευθυντή του ΔΝΤ Ντομινίκ Στρος-Καν, διενεργείται μέσω των φορολογικών καταφυγίων, ενώ ποσοστό άνω του 50% των τραπεζικών στοιχείων ενεργητικού και του 1/3 των άμεσων ξένων επενδύσεων, από μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις, διεξάγεται μέσω αυτών. Ακόμη περίπου το 85% των διεθνών τραπεζικών εργασιών, της έκδοσης ομολόγων και του διεθνούς δανεισμού, πραγματοποιείται στη λεγόμενη Ευρωαγορά, μια ουσιαστικά υπεράκτια ζώνη χωρίς εθνικότητα. Το 2010 το ΔΝΤ, εκτιμούσε τη συνολική  αξία των στοιχείων ενεργητικού των μικρών μόνο νησιωτικών χρηματοπιστωτικών κέντρων σε περίπου 18 τρισεκατομμύρια δολάρια, περίπου 1/3 του τότε παγκόσμιου ΑΕΠ, αν και το ποσό ήταν μάλλον υποεκτίμηση του πραγματικά ισχύοντος. Το 2008 το Γενικό Λογιστήριο του Kράτους των ΗΠΑ, δημοσιοποίησε ότι 83 από τις 100 μεγαλύτερες επιχειρήσεις των ΗΠΑ είχαν δημιουργήσει θυγατρικές εταιρείες σε φορολογικά καταφύγια. Το 2009  έρευνα του Δικτύου Φορολογικής Δικαιοσύνης της Μεγάλης Βρετανίας (ένας ανεξάρτητος οργανισμός που δημιουργήθηκε από το Βρετανικό Κοινοβούλιο το 2003 ασχολούμενο με την ανάλυση και έρευνα στον τομέα της φορολογίας και των ρυθμιστικών κανόνων της χώρας), διαπίστωσε ότι 99 από τις 100 μεγαλύτερες ευρωπαϊκές εταιρείες χρησιμοποιούσαν θυγατρικές offshore εταιρείες, με μεγαλύτερους χρήστες τις χρηματοπιστωτικές-τραπεζικές εταιρείες.
Δεν υπάρχει κοινά αποδεκτός ορισμός της έννοιας του φορολογικού καταφυγίου, γιατί αυτά τα ‘εξωτικά’ μέρη δεν προσφέρουν μόνο αποφυγή φορολογίας, αλλά και εχεμύθεια, αποφυγή χρηματοπιστωτικών ρυθμίσεων και αγνόηση των ισχυόντων νόμων και ρυθμιστικών κανόνων άλλων επικρατειών. Ένας γενικότερος ορισμός της έννοιας του φορολογικού καταφυγίου, προσδιορίζεται ‘ως ένας τόπος που επιδιώκει να προσελκύσει δραστηριότητες προσφέροντας πολιτικά σταθερές διευκολύνσεις, με σκοπό να βοηθήσει φυσικά/νομικά πρόσωπα να παρακάμψουν νόμους, ρυθμιστικούς κανόνες και κανονισμούς που ισχύουν σε άλλες επικράτειες’. Στην πράξη οι φορολογικοί παράδεισοι, μέσω της λειτουργίας offshore εταιρειών στο έδαφος τους, προσφέρουν διόδους διαφυγής από τις φορολογικές κλπ υποχρεώσεις, τη χρηματοπιστωτική ρύθμιση, το ποινικό/κληρονομικό δίκαιο κλπ  που υπάρχουν στις χώρες προέλευσης και δράσης αυτών των εταιρειών και αυτός βέβαια είναι ο σκοπός ύπαρξης και δραστηριότητάς τους. Το σύστημα δραστηριοποίησης των offshore εταιρειών δεν είναι τελικά μια γραφική εξαίρεση της παγκόσμιας οικονομίας, αλλά ο κανόνας και το επίκεντρο λειτουργίας της.
Έχει διαπιστωθεί ότι αυτά τα μέρη παρέχουν εχεμύθεια, αρνούμενα να συνεργασθούν με άλλες επικράτειες, για την ανταλλαγή οποιωνδήποτε οικονομικών κλπ πληροφοριών. Εξάλλου παγκόσμια υπάρχει και η έννοια της ‘επικράτειας εχεμύθειας’, εναλλακτικά αναφερόμενης και προσδιορίζοντας την έννοια του φορολογικού παραδείσου/καταφυγίου. Αυτές οι χώρες/περιοχές, διαχωρίζουν συστηματικά τις τοπικές οικονομίες τους από τις προσφερόμενες διευκολύνσεις, προκειμένου να προστατευθούν από τα δικά τους offshore ‘κόλπα’. Ένα υπεράκτιο κέντρο είναι ουσιαστικά ζώνη διαφυγής από κάπου αλλού, ενώ οι υπεράκτιες υπηρεσίες προσφέρονται στους μη μόνιμους κατοίκους του, προσελκύοντας χρήμα με κίνητρο την πολύ χαμηλή ή και μηδενική φορολογία, νόμιμα ή παράνομα. Ένα τέτοιο φορολογικό καταφύγιο μπορεί να παρέχει μηδενικό φορολογικό συντελεστή στους μη μόνιμους κατοίκους, αλλά φορολογεί κανονικά τους μόνιμους κατοίκους του. Σε τέτοια μέρη, ο τομέας των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών είναι τεράστιος, συγκρινόμενος με το μέγεθος της εγχώριας οικονομίας, ενώ το ΔΝΤ χρησιμοποίησε αυτό το κριτήριο για να καταγγείλει το 2007 τη Βρετανία ως υπεράκτιο κέντρο. Έτσι, το εγχώριο πολιτικό τους σύστημα καθίσταται δέσμιο και εξαρτώμενο από τα συμφέροντα του τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και των κάθε λογής εγκληματικών οικονομικών δραστηριοτήτων.
Οι φορολογικοί παράδεισοι δικαιολογούν τη λειτουργία και δράση τους, ισχυριζόμενοι ότι αποτελούν χρήσιμα εργαλεία αποφυγής του προβλήματος της διπλής φορολόγησης και εξομάλυνσης της ροής των επενδύσεων, αποσιωπώντας την ύπαρξη νόμιμων τρόπων αποφυγής της διπλής φορολόγησης και διασφάλισης της κατεύθυνσης των επενδυτικών ροών σε ορθές και απαραίτητες επιλογές, ουσιαστικά διασφαλίζοντας τη διπλή μη φορολόγηση κερδοσκοπικών και εγκληματικών κεφαλαίων. Υπάρχουν  σε ισχύ άνω των 2.500 φορολογικών συνθηκών, σε ένα εκτενές παγκόσμιο συναλλακτικό και επενδυτικό σύστημα. Οι κανόνες, τα υποδείγματα και πρότυπα του κλάδου, καθορίζονται από τον ΟΟΣΑ, που είναι μία λέσχη των πλουσιότερων παγκόσμια χωρών, και τον ΟΗΕ όπου η φωνή των φτωχότερων-αναπτυσσόμενων χωρών μπορεί να αντιπροσωπευθεί. Τελικά ο ΟΟΣΑ υπερισχύει, προσπαθώντας να διασφαλίσει την υπερίσχυση και επικράτηση των δικών του μοντέλων συνθήκης, μεροληπτώντας υπέρ των πλούσιων και σε βάρος των φτωχότερων-αναπτυσσόμενων χωρών.


* Οικονομολόγος (πτυχιούχος οικονομικών επιστημών, 2ετές μεταπτυχιακό διοίκησης επιχειρήσεων στην τραπεζική/χρηματοοικονομική, 2ετές μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στα οικονομικά και διοίκηση μονάδων υγείας) – Αναλυτής Πληροφοριακών Συστημάτων (2ετές μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στα πληροφοριακά συστήματα), μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Ερευνών Κοινωνικής και Οικονομικής Πολιτικής, email : nikokal02@yahoo.gr,   website :   www.kallinikosnikolakopoulos.blοgspot.com     

Κυριακή, 9 Ιουλίου 2017

Μια σύντομη κριτική στον Γιάνη Βαρουφάκη

Μια σύντομη κριτική στον Γιάνη Βαρουφάκη
Του Καλλίνικου Νικολακόπουλου* 9/7/2017

Διάβασα το άρθρο του συναδέλφου Βαρουφάκη που με 'απογοήτευσε', παρότι τον εκτιμώ γενικά. Η όλη τεκμηρίωση ενός παράλληλου συστήματος πληρωμών, εξαντλείται σε μια γενικόλογη τοποθέτηση αντιμετώπισης των νομισματικών εκβιασμών της ευρωζώνης, χωρίς να προσδιορίζει ούτε τον χρόνο διάρκειάς του αλλά ούτε και την έκταση εφαρμογής του. Παρομοιάζει δε την Ελλάδα με την περίπτωση της Καλιφόρνιας, που όμως λειτουργεί ως πολιτεία σε ένα ομοσπονδιακό νομισματικό σύστημα. Δεν απαντάει βέβαια σε πιθανά μελλοντικά σενάρια και τρέφει αυταπάτες σχετικά με το τι είναι πραγματικά η Ο.Ν.Ε., τονίζοντας ότι το όλο σχέδιό του ήταν η παραμονή στην ευρωζώνη. Παραλείπει εντελώς να επισημάνει τους όρους λειτουργίας της, που σε τελική ανάλυση πρόκειται περί ενός στρεβλού νομισματικού τερατουργήματος ταξικής επιβολής του νεοφιλελευθερισμού κυρίως, αλλά και δευτερευόντως εθνικής επιβολής του (της Γερμανίας και των χωρών του 'βορρά'). Εν κατακλείδι, δεν πρόκειται απλά περί ενός υπερεθνικού νομίσματος αλλά περί ενός σκληρού νεοφιλελεύθερου κοινωνικού σχεδίου κλπ. 



* Οικονομολόγος (πτυχιούχος οικονομικών επιστημών, 2ετές μεταπτυχιακό διοίκησης επιχειρήσεων στην τραπεζική/χρηματοοικονομική, 2ετές μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στα οικονομικά και διοίκηση μονάδων υγείας) – Αναλυτής Πληροφοριακών Συστημάτων (2ετές μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στα πληροφοριακά συστήματα), μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Ερευνών Κοινωνικής και Οικονομικής Πολιτικής, email : nikokal02@yahoo.gr,  website : www.kallinikosnikolakopoulos. blοgspot.com     

Παρασκευή, 31 Μαρτίου 2017

Έργα και ημέρες του μνημονιακού εντολοδόχου- Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας Γιάννη Στουρνάρα, από το όχι και τόσο μακρινό παρελθόν



Έργα και ημέρες του μνημονιακού εντολοδόχου- Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας Γιάννη Στουρνάρα, από το όχι και τόσο μακρινό παρελθόν
Του Καλλίνικου Κ. Νικολακόπουλου* 31/3/2017
Γεμάτη από λαμπρές επιτυχίες ήταν η θητεία του σημερινού Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, κατά την περίοδο 2000-2004, ως Πρόεδρος της υπό κρατικό έλεγχο τότε Εμπορικής Τράπεζας. Εκτός από τις γνωστές επενδύσεις του,  σε εκτάσεις στη Σιβηρία και τράπεζες χωρίς άδειες σε Αρμενία και Σερβία, είχε διεκπεραιώσει συναλλαγή με την ALPHA BANK  αμφίβολης νομιμότητας. Συγκεκριμένα το 1999 η Εμπορική Τράπεζα μεταβίβασε στην τότε Άλφα  Τράπεζα Πίστεως το 50,01%   της θυγατρικής της Ιονικής Τράπεζας από το 68%  ποσοστό, που συνολικά κατείχε, έναντι  τιμήματος  645 εκατομμυρίων ευρώ και η τότε διοίκηση της Εμπορικής Τράπεζας είχε δηλώσει ότι το υπόλοιπο 18%, αξίας τότε περί τα 230 εκατ. ευρώ, θα το διέθετε αργότερα στην αγορά, ώστε να αποκομίσει μεγαλύτερο όφελος.
Με την απορρόφηση της Ιονικής Τράπεζας από την Άλφα Πίστεως και τη σχετική  ανταλλαγή μετοχών το 2000, η Εμπορική Τράπεζα βρέθηκε να κατέχει το 10% περίπου της νέας    ALPHA BANK. Το μετοχικό αυτό μερίδιο θεωρούνταν μεγάλης αξίας  την περίοδο εκείνη, δεδομένου ότι η οικογένεια  που έλεγχε την ALPHA BANK, εμφανιζόμενη ως ιδιοκτήτρια, κατείχε ποσοστό μικρότερο του  8% του μετοχικού κεφαλαίου της τράπεζας και υπήρχε  ενδιαφέρον  από  μεγάλους χρηματοπιστωτικούς ομίλους να εισέλθουν ως στρατηγικοί επενδυτές στην ALPHA BANK (BNP, Monte Dei Paschei κλπ), αλλά αποτρέπονταν λόγο κωλυσιεργιών της διοίκησής της.
 Ο κύριος Στουρνάρας, ως επικεφαλής της Εμπορικής Τράπεζας τότε,  ενώ επένδυε σε ότι προσφέρονταν, το 2002  αποεπένδυσε από την ALPHA BANK μεταβιβάζοντας,  μέσω τριγωνικής συναλλαγής, χωρίς καμία αναγγελία στο χρηματιστήριο όπως υποχρεούνταν,  το ανωτέρω ποσοστό στη θυγατρική της  ALPHA BANK  Ιονική Συμμετοχών,  η οποία και  είχε ιδρυθεί για αυτόν ακριβώς τον σκοπό. Στη συνέχεια, η Ιονική Συμμετοχών διέθεσε αυτό το ποσοστό μετοχών το 2003 σε ξένα κυρίως  επενδυτικά ταμεία, αποκομίζοντας  κέρδη της τάξης των 315 εκατ. ευρώ. Στην πραγματικότητα το συνολικό όφελος της ALPHA BANK ανήλθε στα 545 εκατ. Ευρώ, καθώς το 1999 είχε αποφύγει να επιβαρυνθεί με το κόστος αγοράς του ποσοστού 18% αξίας 230 εκατ. Ευρώ. 
 Η Εμπορική Τράπεζα, στο τέλος του 2002,  μείωσε το μετοχικό της κεφάλαιο κατά 700 εκατ. ευρώ λόγω ζημιών στον ισολογισμό της από   αρνητικές  αποτιμήσεις  αξιών της. Έτσι ο σημερινός Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, μέσα σε δυο χρόνια από την ανάληψη της διοίκησης της Εμπορικής Τράπεζας, απώλεσε το τίμημα που είχε λάβει η τράπεζα από την πώληση της Ιονικής, που ήταν η αρχαιότερη τράπεζα της Ελλάδας. Για το κατόρθωμά του αυτό, δηλαδή της εξαφάνισης της αρχαιότερης τράπεζας της Ελλάδος μέσα σε μια διετία, έχει αποκτήσει στην τραπεζική αγορά την ονομασία του ‘Κόπερφιλντ  Τραπεζίτη’. Το ερώτημα λοιπόν που αιωρείται, είναι αν το κατόρθωμα του εντολοδόχου των ‘δανειστών’ και πρωτοπαλίκαρου του σημιτικού εκσυγχρονισμού και της εισόδου της Ελλάδας στην ΟΝΕ-Ευρωζώνη, που παρουσιάζεται και φανατικότερός τους με νεοφιλελεύθερες νουθεσίες και ‘συμβουλές’, ήταν  αποτέλεσμα επαγγελματικής του ανεπάρκειας η δόλου και ποτέ έως τώρα δεν έχει διερευνηθεί. Στο σπίτι του ‘κρεμασμένου’ μιλάνε για σχοινί?
* Οικονομολόγος (πτυχιούχος οικονομικών επιστημών, 2ετές μεταπτυχιακό διοίκησης επιχειρήσεων στην τραπεζική/χρηματοοικονομική, 2ετές μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στα οικονομικά και διοίκηση μονάδων υγείας) – Αναλυτής Πληροφοριακών Συστημάτων (2ετές μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στα πληροφοριακά συστήματα), μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Ερευνών Κοινωνικής και Οικονομικής Πολιτικής,     email : nikokal02@yahoo.gr,    website :   www.kallinikosnikolakopoulos.blοgspot.com